CZUCIAKI Z KRAINY EMOCJI
marzec 2026
Nuda to uczucie, które pojawia się, gdy nic nas nie zajmuje, a czas zdaje się płynąć wyjątkowo wolno. To stan, w którym brakuje nam zainteresowania, motywacji lub bodźców do działania. Objawia się zniecierpliwieniem, marudzeniem, a czasem nawet zmęczeniem i rozkojarzeniem. Nudzimy się wtedy, gdy wykonujemy czynności powtarzalne lub zbyt łatwe, ale też wtedy, gdy mamy zbyt dużo wolnego czasu i nie wiemy, co z nim zrobić. Dzieci często reagują na nudę niepokojem, narzekaniem lub poszukiwaniem towarzystwa dorosłych. Zdarza się, że mówią: Nie wiem, co robić, oczekując, że ktoś im ten czas wypełni. Choć nuda może wydawać się nieprzyjemna, pełni bardzo ważną rolę w naszym życiu. To właśnie z niej rodzi się kreatywność – kiedy nie mamy zajęcia, nasz umysł zaczyna szukać nowych pomysłów i rozwiązań. Dziecko, które się nudzi, może nagle wymyślić własną zabawę lub stworzyć coś z niczego. Nuda uczy samodzielności i pokazuje, że nie zawsze ktoś musi nas zabawiać. Daje też przestrzeń na odpoczynek psychiczny, który jest potrzebny po intensywnych emocjach i wrażeniach. Pomaga lepiej zrozumieć, co naprawdę lubimy robić, a co tylko zajmuje nasz czas. W świecie pełnym bodźców i nieustannej aktywności nuda staje się luksusem – chwilą, w której możemy się zatrzymać i posłuchać samych siebie. Dlatego warto pozwolić sobie, a zwłaszcza dzieciom, czasem się ponudzić.
STRACH TO EMOCJA
styczeń 2026
Strach to emocja, która się pojawia, gdy czujemy się zagrożeni lub niepewni. Jest to naturalna reakcja naszego ciała i umysłu, która ma na celu chronić nas przed niebezpieczeństwem. Strach możemy odczuwać, gdy widzimy coś, co wydaje się nieznane, dziwne lub niebezpieczne. Może to być coś realnego, jak ciemność, głośny hałas, lub wyobrażonego, jak potwory czy nieznane postacie. Strach jest normą rozwojową – to znaczy, że w procesie dorastania dzieci naturalnie przechodzą przez okresy, w których boją się różnych rzeczy. Każdy etap rozwoju ma swoje charakterystyczne „strachy": około 6–12 miesiąca życia – pojawia się lęk separacyjny, dziecko boi się rozstania z rodzicem i niechętnie zostaje z obcymi osobami; 2–3 lata – częste są lęki przed głośnymi dźwiękami (odkurzacz, burza), zwierzętami czy nagłymi zmianami w otoczeniu; 3–5 lat – dominują lęki związane z wyobraźnią: strach przed ciemnością, potworami, smokami czy złodziejami; 6–7 lat – dzieci zaczynają się bać bardziej realnych zagrożeń, np. choroby, pożaru, złych ludzi; to okres, kiedy rozwija się wyobraźnia, ale także zdolność logicznego myślenia. Takie strachy są zazwyczaj przemijające i zanikają wraz z rozwojem emocjonalnym, poznawczym i społecznym dziecka. Stanowią część procesu uczenia się radzenia sobie z emocjami i oswajania świata. Kiedy jednak strach staje się problemem? Jeśli jest nadmierny, trwały i zaburza codzienne funkcjonowanie (np. dziecko przez dłuższy czas odmawia pójścia do przedszkola, nie chce spać samo, nie uczestniczy w zabawach z rówieśnikami). Również wtedy, gdy pojawiają się napady paniki, silne dolegliwości somatyczne (ból brzucha, nudności, kołatanie serca) bez wyraźnej przyczyny. Wówczas warto skonsultować się ze specjalistą: psychologiem, psychoterapeutą lub pediatrą.
GNIEWEK Z WYSPY ZŁOŚCI
styczeń 2026
Złość to podstawowa emocja, która pojawia się w odpowiedzi na sytuacje postrzegane jako niesprawiedliwe, frustrujące lub zagrażające. Jej zadaniem jest mobilizacja organizmu do działania i ochrony własnych granic. Złość wiąże się ze wzrostem poziomu adrenaliny i napięcia mięśniowego, co może prowadzić do intensywnych reakcji także do niekontrolowanych wybuchów gniewu. Tłumienie złości może być szkodliwe dla zdrowia psychicznego i fizycznego, prowadząc do narastającego napięcia, poczucia krzywdy czy wybuchów w najmniej oczekiwanym momencie. Złość sama w sobie nie jest czymś negatywnym ważne, by nauczyć się ją rozpoznawać, wyrażać w bezpieczny sposób i wykorzystywać jako sygnał, że coś wymaga zmiany. Odpowiednio przeżyta i zrozumiana może wspierać asertywność, ochronę siebie oraz rozwój relacji opartych na szacunku i uczciwej komunikacji.
PAN ŁAŁ Z WYSPY ZDZIWIENIA
listopad 2025
Zdziwienie to uczucie, które pojawia się, gdy coś się wydarza nagle i doświadczamy czegoś niespodziewanego, nowego lub trudnego do zrozumienia. To naturalna reakcja naszego umysłu i ciała na sytuację, która nas zaskakuje – może być pozytywna, ale bywa też nieprzyjemna, zwłaszcza gdy to, co nas zaskoczyło, budzi niepokój, lęk lub rozczarowanie. Zdziwienie często wytrąca nas z równowagi, ponieważ nie byliśmy na nie przygotowani i nie wiedzieliśmy, że coś się wydarzy. To uczucie może być szczególnie trudne dla dzieci wysoko wrażliwych, które potrzebują przewidywalności, lubią mieć wszystko zaplanowane i czują się bezpiecznie, gdy działają według znanego harmonogramu. Dla nich nagłe zmiany mogą być źródłem silnych emocji, stresu i powodować znaczne trudności w odnalezieniu się w nowej sytuacji. Warto wyposażyć salę w kocyk obciążeniowy lub kupić obciążeniową maskotkę i wyciszać się w bezpieczny sposób. Terapeuci zalecają stosowanie artykułów obciążeniowych dla dzieci z zaburzeniami integracji sensorycznej, które często reagują impulsywnie niż rówieśnicy i mają problemy z regulowaniem emocji. Taką decyzję należy skonsultować z terapeutą SI.
ŚMIESZKA Z WYSPY RADOŚCI
wrzesień 2025
Radość to emocja, która pojawia się w odpowiedzi na przyjemne bodźce, osiągnięcie celu lub pozytywne interakcje społeczne. Jest związana z uwalnianiem neuroprzekaźników, takich jak dopamina i serotonina, które wpływają na poczucie dobrostanu i motywację. Radość może mieć zarówno chwilowy, intensywny charakter, np. W przypadku spontanicznego śmiechu, jak i bardziej trwałą formę, wynikającą z satysfakcji i spełnienia. Pełni kluczową rolę w regulacji nastroju, budowaniu więzi społecznych oraz zwiększaniu odporności psychicznej. W tym miesiącu poznaliśmy Śmieszkę z Wyspy Radości. Dzieci wysłuchały opowiadania o odczuwaniu radości i szczęścia. Następnie samodzielnie opowiadały o swoich powodach do radości. Wspólnie zaprezentowaliśmy swój sposób na radość poprzez ruch. Dzięki pracy zespołowej stworzyliśmy plakat z naszą własną wyspą radości, aby Śmieszka mogła odwiedzać nas częściej. Na końcu zajęć założyliśmy nasze książeczki projektowe, w której będziemy tworzyć i kolekcjonować poznane emocje.
KONTRASTOWA
